Dlaczego regularne czyszczenie pomp ssących w unitach stomatologicznych jest tak ważne? Perspektywa serwisu urządzeń stomatologicznych
Pod artykułem umieściliśmy niezamazane zdjęcia pomp, które trafiły do naszego serwisu.

Jako serwis urządzeń stomatologicznych, na co dzień spotykamy się z unitami stomatologicznymi, które wymagają pilnej interwencji z powodu zaniedbań w utrzymaniu higieny systemów ssących. Pompy ssące, będące sercem systemu odsysania w gabinecie stomatologicznym, są kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo pacjentów i personelu, a także prawidłowe funkcjonowanie sprzętu. Niestety, brak regularnego czyszczenia tych systemów prowadzi do kosztownych napraw, awarii w najmniej odpowiednim momencie i poważnych zagrożeń higienicznych. W tym wpisie opowiemy, dlaczego czyszczenie pomp ssących jest tak ważne, jak często należy je przeprowadzać i jakie konsekwencje niesie za sobą brak higieny.
Po czym poznać, że pompa ssąca jest zapchana i wymaga naprawy?
Zapchana pompa ssąca w unicie stomatologicznym może powodować szereg problemów, które wpływają na funkcjonowanie gabinetu stomatologicznego. Objawy zapchania pompy ssącej obejmują:
- Spadek wydajności ssania: Pompa ssąca traci zdolność do skutecznego odsysania śliny, krwi, wody czy innych płynów z jamy ustnej pacjenta.
- Hałas lub nietypowe dźwięki: Zapchana pompa może wydawać nietypowe dźwięki, takie jak buczenie, wibracje lub odgłosy tarcia, wynikające z utrudnionego przepływu lub uszkodzenia elementów mechanicznych
- Przegrzewanie się pompy: Długotrwałe zablokowanie lub ograniczenie przepływu powietrza powoduje pracę pompy na podwyższonym obciążeniu co może skutkować kontaktem elementów ruchomych ze stałymi. Może to doprowadzić do przegrzania i zablokowania pompy.
- Nieprzyjemny zapach w pomieszczeniu: Jeśli pompa lub instalacja ssąca są zapchane, w pomieszczeniu może unosić się nieprzyjemny zapach, który wynika z nieprawidłowego odprowadzenia pozostałości, przegrzania pompy i zawartości, która trafiła do przewodów lub spalonego silnika.
- Zmniejszona efektywność pracy unitu: Zapchanie pompy prowadzi do osłabienia siły ssania w ssaku i ślinociągu, co utrudnia odsysanie płynów i pyłów z jamy ustnej pacjenta
Jak czyścić pompy ssące w unitach stomatologicznych?
Czyszczenie pomp ssących i całego układu ssącego (rękawów, filtrów, separatorów) powinno być integralną częścią codziennej rutyny w gabinecie stomatologicznym. Oto krok po kroku, jak to robić:
Dlaczego pompy ssące wymagają regularnego czyszczenia?
Pompy ssące w unitach stomatologicznych odpowiadają za odsysanie śliny, krwi, resztek tkanek, wypełnień czy piasku z piaskarki z jamy ustnej pacjenta. Wszystkie te substancje trafiają do przewodów ssących, separatorów amalgamatu i spluwaczek, a w końcu do samej pompy. Bez odpowiedniego czyszczenia w systemie odkładają się osady organiczne i nieorganiczne, które tworzą biofilm – idealne środowisko dla rozwoju bakterii, grzybów i wirusów. Z perspektywy serwisu widzimy, że zaniedbane pompy ssące to nie tylko problem higieniczny, ale także techniczny – zapchane przewody i osady prowadzą do przegrzewania się pomp, korozji podzespołów i uszkodzeń mechanicznych, takich jak zniszczenie turbiny czy łożysk.

Jak często czyścić układ ssący w unicie stomatologicznym?*
Zalecamy regularne czyszczenie systemów ssących, aby uniknąć problemów. Częstotliwość zależy od intensywności pracy gabinetu, ale przyjęte standardy to:
- Piaskowanie - czyszczenie i przepłukanie systemu natychmiast po każdym zabiegu piaskowania
- Codzienne przepłukiwanie systemu i czyszczenie filtrów ssaka po zakończeniu pracy, przy użyciu dedykowanych preparatów dezynfekujących. (Dwa razy dziennie w przypadku większego obciążenia gabinetu)
- 1-2 razy w tygodniu gruntowne czyszczenie przewodów ssących, spluwaczki i separatorów amalgamatu, z uwzględnieniem kontroli sitka na wejściu do pompy.
- Raz w roku regularne przeglądy techniczne i serwisy unitu stomatologicznego, podczas których sprawdza się stan pompy, wymienia zawory jednostronne i usuwa nagromadzone osady.
W gabinetach o dużym natężeniu pacjentów może być wymagane częstsze czyszczenie, nawet kilka razy dziennie. Nasze doświadczenie pokazuje, że gabinety, które przestrzegają tych zasad, rzadziej zgłaszają awarie wymagające kosztownych napraw, takich jak kapitalny remont pompy, czy wymiana na nową.
*źródło: Dürr Dental |
Jak prawidłowo czyścić systemy ssące?
Czyszczenie pomp ssących i całego systemu odsysania wymaga stosowania odpowiednich preparatów i procedur:
- Dedykowane środki chemiczne: Używaj preparatów przeznaczonych do systemów ssących, takich jak Orotol (Dürr Dental) czy Quatrodes Unit NF, które skutecznie rozpuszczają biofilm i osady, nie powodując korozji czy pienienia. Unikaj środków chlorowych lub aldehydowych, które uszkadzają węże i elementy metalowe.
- Przygotuj roztwór preparatu zgodnie z instrukcją producenta.
- Zassij preparat przez ślinociąg i ssak, aby wypełnił przewody.
- Wlej roztwór do spluwaczki i pozostaw na czas wskazany przez producenta
- Po upływie czasu działania/następnego dnia rano odessać 2 litry wody
- Po dezynfekcji przepłucz system wodą, aby usunąć resztki preparatu.
- Regularnie sprawdzaj i czyść separatory amalgamatu oraz sitka na wejściu do pompy.
- Czyszczenie sitka ssaka: Sitka są zazwyczaj łatwo dostępne, ukryte pod klapką w obudowie unitu i można je wyjąć do czyszczenia. Czyszczenie polega na przepłukaniu sitka pod bieżącą wodą, czasem z użyciem szczoteczki, co jest proste i nie wymaga specjalistycznych narzędzi. Jeżeli sitko wymaga wymiany, znajdziesz je w naszym sklepie Filtry i sitka do unitów stomatologicznych i autoklawów
- Dbanie o akcesoria: Końcówki ssące i węże również wymagają dezynfekcji, najlepiej po każdym pacjencie, aby zapobiec gromadzeniu się resztek organicznych.
Z naszego doświadczenia wynika, że stosowanie nieodpowiednich środków, np. „kuchennych” detergentów, prowadzi do powstawania piany, która blokuje pompę, a w skrajnych przypadkach powoduje jej wyłączenie w trakcie pracy.
|
Nie zapominaj o regularnym czyszczeniu filtra (sitka) ssaków.

Sitko ssaków w unicie stomatologicznym to element filtrujący, którego zadaniem jest wychwytywanie większych cząstek, takich jak fragmenty tkanek, złogi, pyły z piaskowania czy kawałki amalgamatu, zapobiegając ich przedostaniu się do pompy lub instalacji ssącej
Zalecenia dotyczące czyszczenia:
- Sitko ssaków powinno być czyszczone codziennie, najlepiej pod bieżącą wodą z użyciem szczoteczki.
- Piaskowanie: Pamiętaj o konieczności przeprowadzenia czyszczenia po KAŻDYM zabiegu piaskowania. Ze względu na dużą ilość pyłu generowanego podczas piaskowania, czyszczenie układu ssącego po każdym takim zabiegu jest obowiązkowe. Konieczne jest również przelanie układu wodą każdorazowo po zakończonym zabiegu piaskowania aby zapobiec sklejeniu piasku w instalacji.
- Regularne płukanie systemu ssącego: Po zakończeniu pracy należy przepłukać przewody ssące wodą (ok. 2 litry na unit) lub specjalistycznym płynem dezynfekującym, unikając środków pieniących się, które mogą uszkodzić pompę.
- Kontrola filtrów i zaworów: Filtry wstępne instalacji ssącej należy wymieniać regularnie (kupisz je w naszym sklepie filtry i sitka do unitów stomatologicznych i autoklawów), a zawory kontrolować co kilka miesięcy.
- Regularne przeglądy serwisowe: Coroczne przeglądy techniczne unitu pomagają wykryć potencjalne problemy zanim doprowadzą do awarii.
Jak brak higieny szkodzi?
Zaniedbanie czyszczenia systemów ssących ma poważne konsekwencje, które obserwujemy w serwisie niemal codziennie:
- Zagrożenie dla zdrowia: Biofilm w przewodach i pompie to siedlisko patogenów, które mogą prowadzić do zakażeń krzyżowych między pacjentami lub personelem. Brak higieny zwiększa ryzyko przenoszenia chorób zakaźnych, takich jak HBV, HCV czy infekcje bakteryjne.
- Uszkodzenia mechaniczne: Osady i zapchane przewody ograniczają przepływ powietrza, co powoduje przegrzewanie pompy. Długotrwałe zapchanie może prowadzić do uszkodzenia łożysk, turbiny lub innych elementów systemu ssącego, co generuje koszty serwisu lub wymiany urządzeń. Często spotykamy się z pompami, które wymagają kapitalnego remontu z powodu zatarcia łożysk lub korozji.
- Koszty napraw: Koszt naprawy zapchanej lub uszkodzonej pompy może sięgać nawet kilku tysięcy złotych - w zależności od modelu i typu uszkodzeń. W przypadku separatorów amalgamatu, które są coraz częściej wymagane przez służby sanitarne, zaniedbania prowadzą do kosztownych wymian podzespołów.
- Przerwy w pracy gabinetu: Awaria pompy w środku dnia pracy to koszmar każdego stomatologa – zabieg zostaje przerwany, a pacjenci muszą zostać przełożeni na inny termin.

Rada od serwisu: profilaktyka to oszczędność
Regularne czyszczenie pompy ssącej i elementów ssących unitu stomatologicznego, takich jak sitka ssaków, to absolutnie kluczowy obowiązek, który ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pacjentów i personelu, a także na trwałość kosztownego sprzętu stomatologicznego. Zaniechanie czyszczenia, które zajmuje zaledwie kilka lub kilkanaście minut dziennie, może skutkować zapchaniem systemu ssącego, spadkiem siły ssania, przegrzewaniem się pompy, a nawet jej trwałym uszkodzeniem, generującym koszty rzędu tysięcy złotych. Co jednak najważniejsze, brak higieny w systemie ssącym sprzyja gromadzeniu się bakterii i innych patogenów, które mogą prowadzić do zakażeń krzyżowych, narażając zdrowie pacjentów i personelu na poważne ryzyko. Wystarczy kilkanaście minut dziennie na przepłukanie sitka pod bieżącą wodą i zastosowanie odpowiednich środków dezynfekujących, by zapobiec tym problemom.
Poniżej umieszczamy zdjęcia pomp bez zamazania. Tak wyglądają pompy, które nie były odpowiednio czyszczone i w niedługim czasie od montażu wymagały naprawy. Wszystkie pompy zostały wyczyszczone ze złogów, naprawione w naszym serwisie i nadal pracują w gabinetach stomatologicznych.


